บทที่ 2 (第二章) องค์คุณแห่งเต๋า

天下皆知美之為美，斯惡已。
皆知善之為善，斯不善已。
故有無相生，難易相成，長短相較，高下相傾，音聲相和，前後相隨。
是以聖人處無為之事，行不言之教；
萬物作焉而不辭，生而不有。
為而不恃，功成而弗居。
夫唯弗居，是以不去。

คัมภีร์ :
โลกนี้ล้วนรู้ ความงามเพื่อความงาม จึงเลวร้าย
ล้วนรู้ ความดีเพื่อความดี จึงไม่ดี
ดังนั้น มีกับไม่มี เกิดขึ้นพร้อมกัน
ยากกับง่าย สำเร็จร่วมกัน
ยาวกับสั้น เปรียบเทียบกัน
สูงกับต่ำ วัดระดับกัน
ทำนองกับเสียง ผสานกัน
หน้ากับหลัง ติดตามกัน

นักปราชญ์ กระทำโดยไม่มุ่งหวัง
ดำเนินการสอนโดยไม่พูด
สรรพสิ่ง ดำเนินไปโดยไม่ปฏิเสธ
ให้เกิดโดยไม่ครอบครอง
มุ่งหวังโดยไม่พึ่งพิง
สำเร็จโดยไม่อาศัย
ผู้ไม่อ้างอิง จึงไม่สลายไป
เพราะบุคคลนิยมไม่อ้างอิง ดังนั้นจึงไม่สลายไป

จุดมุ่งหมาย :
ในบทที่หนึ่งได้กำหนดความหมายขององค์เต๋า บทที่สองเป็นบทต่อเนื่องกันมา โดยเป็นบทที่พูดถึงองค์คุณของเต๋า เพราะไม่ว่าการกระทำอะไรก็ตามย่อมต้องมาจากองค์ของเต๋า จึงจะนับว่า เป็นการเจริญขึ้นอย่างปกติ หากการกระทำเกิดขึ้นโดยปราศจากองค์เต๋า แม้จะทุ่มเทจิตใจให้ต่อการเจริญของงานนั้นก็ตาม ก็จะเหมือนต้นไม้
ปราศจากรากและขาดน้ำ แม้จะพอใจในชั่วระยะเวลาหนึ่ง แต่ในที่สุดกิ่ง และใบก็หาเจริญไม่ ต่อปัญหาของคุณธรรมก็เหมือนกัน เต๋าแม้จะเป็น องค์ของคุณธรรม ก็ต้องอาศัยองค์เดำมาเจริญคุณธรรมตลอดเวลา เพราะ ท่านเหลาจื่อเป็นห่วงถึงจุดนี้ จึงได้อธิบายถึงความสำคัญขององค์คุณซึ่ง จะหลีกเลี่ยงไปไม่ได้ ชาวโลกหากเข้าใจหลักธรรมนี้ ก็จะสามารถปฏิบัติ คุณธรรมได้ถูกต้อง ความขัดแย้งต่าง ๆ ก็ปรับเข้าหากันเป็นอันหนึ่ง อันเดียวกันได้ บทนี้กล่าวถึงผลร้ายของการกระทำที่ขาดองค์เต๋าเป็น ประการแรก ประการที่สองมีการนำเรื่องต่าง ๆ ทุกเรื่องในโลกนี้มา เปรียบเทียบเป็นหลักฐาน เพื่อเป็นการเผยให้เห็นความสัมพันธ์ที่ไม่อาจ หลีกห่างจากองค์คุณได้ ประการที่สาม เป็นคำสอนของนักปราชญ์ถึง วิธีการดำเนินการต่อกิจธุระโดยไม่สูญเสียองค์เต๋า

องค์เต๋าอยู่เหนือพ้นสรรพสิ่ง เหนือทวิลักษณ์ และเรียบง่ายไร้ ชื่อ เพราะฉะนั้นจึงปราศจากทั้งความงามและความอัปลักษณ์ ไม่มีทั้ง ความดีและความเลวร้าย หากมนุษย์อยู่ภายใต้สภาวะเช่นนี้ คุณภาพจะ บริสุทธิ์แท้ ทุกอย่างจะเป็นไปตามธรรมชาติ ไม่มีความรักความโกรธ ไม่ มีการแก่งแย่ง เมื่อสูญเสียองค์เต๋าไป ความงามความอัปลักษณ์ ความดี ความเลว ทวิลักษณ์ก็เกิดขึ้น

เมื่อมนุษย์รู้จักความดีงาม ย่อมชอบความดีงาม รังเกียจความ เลวและความอัปลักษณ์ ทุกคนจะหันไปสู่ความดีและหลบหลีกความเลว ดังนั้น การแก่งแย่งจึงเกิดขึ้น อาทิเช่น แก่งแย่งกันเพื่อให้ได้ชื่อว่าเป็นผู้ ทำความดี มีหน้ามีตาให้เป็นที่ยอมรับของสังคม ดังนี้แล้ว ความเลวร้าย ต่างๆ ก็เจริญขึ้น ก็จะเกิดความไม่งามไม่ดีขึ้น มนุษย์ก็จะเกิดความไม่ สงบสุขขึ้น จะมีก็แต่นักปราชญ์ที่ยึดองค์เต๋าเป็นสรณะ จะหลุดพ้นจาก ทวิลักษณ์ ปฏิบัติแต่ไม่มุ่งหวัง นำมาสั่งสอนผู้คนโดยไม่พูด ไม่ว่าสรรพสิ่ง จะเกิดขึ้น เปลี่ยนแปลง ก็จะเงียบไม่ทำเสียง ทำให้สรรพสิ่งเจริญขึ้นแต่

ชื่อเพลง : เวลาที่เหลือ
ประทานโดย : พระอาจารย์จี้กง
ทำนอง : ฉันเหลือเวลาอีกนานเท่าไหร่
 
     ศิษย์เหลือเวลาอีกนานเท่าไหร่
เคยเตรียมใจไว้บ้างไหม
วันที่กายต้องกลายว่างเปล่า
วันคืนดีดีไม่ย้อนคืนมา
อยากหยุดเวลาของเรา
แท้ใครทำได้บ้างไหม

     แม้นข้าอยากดึงฉุดศิษย์เท่าไหร่
เมื่อศิษย์ไม่เหลือจิตใจ
คงได้คืนแค่ความว่างเปล่า
มีสิ่งคอยตามหนี้กรรมดังเงา
ผ่อนหนักเป็นเบา ขอใจของศิษย์จงบำเพ็ญ

     * หัวใจข้าเจ็บปวด ศิษย์ไม่เข้าใจ
มีเหตุเภทภัย ข้าได้คุกเข่ารั้งรอ
เจ้าหนี้อาจยินยอม ทำได้แค่นี้
ไม่อาจมลายหนี้กรรมที่เธอทำไว้

     ข้าขอให้ศิษย์สำนึกด้วยใจ
สร้างบุญให้มากเข้าไว้
หวังว่าศิษย์รู้ทำเวลา
เภทภัยกำลังจะตามศิษย์มา
นับจากวันนี้ ให้ศิษย์ของข้าจงกลับมา   
(ซ้ำ *)   
(ขอจงตั้งใจ ท้ายคืนได้เคียงคู่อาจารย์)
_______________________________________________________
ประทานไว้เนื่องในโอกาสประชุมธรรมชั้นวิริยะญาณ 3 วัน
วันจันทร์ที่ 11 กรกฎาคม พุทธศักราช 2548
ณ พุทธสถานลี่เต๋อ อำเภอเมือง จังหวัดพัทลุง   
สายธรรม ฟาอีเทียนเอวี๋ยนเหอซ่าน หน่วยงานฉือกวง

ชื่อเพลง : ธรรมเกิดก่อนกาล
ประทานโดย : พระอาจารย์จี้กง
ทำนอง : รักยืนยง

     ศาสนาปูครองพื้นใจ ให้เราเข้าใจในหนทาง 
ถึงกาลปกโปรดกาลงานท้าย ให้ศิษย์ก้าวเดินเร่งเร็วไว
 
     ธรรมะล้ำค่าเกิดก่อนยุคกาล  ขอให้ศิษย์จงเข้าใจ 
ให้มวลชนบำเพ็ญอย่างเข้าใจ  ธรรมเกิดก่อนกาล

     * แม่น้ำไหลแยกจากไป เพื่อไปทำหน้าที่ของตน 
ไม่ว่าเธอจะอยู่หนใด น้ำไหลไปทุกทิศทุกทาง
 
     น้ำนั้นคือศาสดาผู้โปรด  เหล่ามวลเวไนยมากมาย 
ให้คำสอนปูพื้นในพุทธจิต  เพื่อรอยุคกาล...

     ** เมื่อเธอพบอนุตตรา  ในกาลยุคสามปกโปรดแล้ว 
อย่าได้หลงทางได้อีก 
ได้โปรดบำเพ็ญมุ่งมั่นกลับคืนกันเถิดหนา

     ธรรมจริงไม่แบ่งชนชั้น  ไม่แบ่งเพราะคือญาณเดียวกัน 
ภูผายังมิอาจกั้นขวาง  ขอให้ศิษย์จงก้าวเดินไป 
อาจารย์เฝ้ารอศิษย์รักทุกคน  ขอศิษย์กลับมาสักที 
ให้ศิษย์รู้บำเพ็ญบนหนทางอนุตตรธรรม 
(ซ้ำ * / ** / **)
_______________________________________________________
ประทานไว้เนื่องในโอกาสประชุมธรรมชั้นวิริยะญาณ 2 วัน 
วันอาทิตย์ที่ 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2545
ณ พุทธสถานฉือเซิ่ง สุขุมวิท101/1 กรุงเทพมหานคร
สายธรรม ฟาอีเหอซ่าน หน่วยงานฉือกวง